Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), anayejulikana kwa jina la Ja’far bin Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) na Sadiq wa Ahlul-Bait wa Muhammad, Imam wa sita wa Mashia, kwa kutegemea Aya za Wahyi, alisisitiza ukweli huu kwamba Qur’ani inapozungumza kuhusu “Nuru”, “Uongofu” na “Wilaya”, kwa hakika inazungumza kuhusu uwepo wa Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake).
Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), kwa kutegemea Aya, alijenga daraja la hoja kati ya Muumba na viumbe ili kuonesha kwamba kuamini Qur’ani bila kukubali Wilaya ni kama uhusiano unaokatika katikati ya njia.
Njia iliyonyooka
Katika kufasiri njia iliyonyooka au Sirat iliyonyooka inayotajwa katika Aya za Qur’ani, Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) amemtaja Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake) na kumtambua kuwa ndiye kiongozi wa kweli wa njia hii, na katika hoja yake ameashiria Aya ya 4 ya Surat al-Zukhruf.
Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) amesema: “Njia iliyonyooka ni Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake) na kumjua yeye. Na dalili yake ni kauli ya Mwenyezi Mungu Anayesema: ‘Na kwa hakika, hiyo katika Ummul-Kitab iko kwetu, hakika ni Ali mwenye hekima.’ Na makusudio ya ‘Ali mwenye hekima’ ni Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake) katika Ummul-Kitab.”(1)
Aya ya pili ya Surat al-Baqarah inaashiria Kitabu cha Qur’ani ambacho ni uongofu kwa wachamungu. Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), kwa kutegemea Aya hii, anamueleza Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake) kuwa ni mwenye kuwawekea watu wazi na kuwaongoza kwa mujibu wa mafundisho ya Qur’ani na vigezo vya uchamungu.
Imepokelewa kutoka kwa Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) kuhusu kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Aya ya 2 ya Surat al-Baqarah: «ذلِکَ الکِتابُ لا رَیبَ فیهِ هُدىً لِلمُتَّقینَ؛» “Hiki ni Kitabu ambacho hakuna shaka ndani yake, ni uongofu kwa wachamungu.” Akasema: “Kitabu” ni Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake), ambaye hakuna shaka kwake. Na “uongofu kwa wachamungu” maana yake ni mwenye kuwawekea wazi na kuwafafanulia Mashia wetu.”(2)
Nuru iliyo wazi
Aya ya 174 ya Surat al-Nisa inarejelea umuhimu na nafasi ya ujumbe wa Wahyi, ambao umeelezwa kuwa ni nuru yenye kubainisha na unaowapa wanadamu uongofu na mwongozo. Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), kwa kurejelea Aya hii, anamchukulia Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake) kuwa mwendelezaji wa njia ya Mtume Mtukufu, ambaye ameunganishwa na nuru ya Wahyi na anatekeleza nafasi muhimu katika kuwawekea jamii mambo wazi na kuwaongoza.
Abdullah bin Sulayman amepokea kutoka kwa Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) kuhusu kauli ya Mwenyezi Mungu katika Aya ya 174 ya Surat al-Nisa: «قَد جاءَکُم بُرهانٌ مِن رَبِّکُم و أنزَلنا إلَیکُم نُوراً مُبیناً؛» “Hakika imewafikieni hoja kutoka kwa Mola wenu, na Tumewateremshieni nuru iliyo wazi.”
Nilimuuliza; akasema: “Hoja ni Mtume wa Mwenyezi Mungu (amani ya Allah na familia yake iwe juu yake), na nuru ni Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake).”(3)
Aya ya 112 ya Surat Aal-Imran inaashiria suala la umoja na ulazima wa kushikamana na kamba ya Mwenyezi Mungu. Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) anaichukulia kamba kutoka upande wa watu kuwa ni Wilaya ya Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake), kwa sababu yeye akiwa mrithi wa Mtume wa mwisho alikuwa na nafasi muhimu katika kuwaongoza Umma wa Kiislamu, na kumfuata yeye maana yake ni kushikamana na kamba hii ya Mwenyezi Mungu, jambo linalosababisha kuhifadhi umoja na mshikamano wa Waislamu.
Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) amesema kuhusu Aya ya 112 ya Surat Aal-Imran: «إلّا بِحَبلٍ مِنَ اللهِ و حَبلٍ مِنَ النّاسِ؛» “Isipokuwa washikamane na kamba kutoka kwa Mwenyezi Mungu, au kamba kutoka kwa watu.”
Kisha akasema: “Kamba kutoka kwa Mwenyezi Mungu ni Qur’ani, na kamba kutoka kwa watu ni Amirul Mu’uminin Ali bin Abi Talib (amani ya Allah iwe juu yake).”(4)
Aya ya 115 ya Surat al-Baqarah inaashiria kwamba upande au mahali havimwekei Mwenyezi Mungu mipaka, na Yeye yupo kila mahali. Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake) na Ahlul-Bait ni wawakilishi wa Mwenyezi Mungu duniani, na Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), katika kufasiri Aya hii, amewataja Ahlul-Bait kuwa wenye “Wajhullah” kwa sababu ya uhusiano wao na Mwenyezi Mungu, na kwamba wao wana jukumu la kuwaongoza na kuwaongoza watu.
Daud bin Kathir anasema: Nilimwambia Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake): “Je, ninyi ndio Swala, Zaka na Hija katika Qur’ani?” Akasema: “Ewe Daud! Sisi katika Qur’ani ni Swala, Zaka, Saumu, Hija, mwezi mtukufu, mji mtukufu, Kaaba, Qibla na Wajhullah, ambapo katika Qur’ani amesema: ‘Basi popote mtakapogeukia, huko ndiko kulipo Uso wa Mwenyezi Mungu.’ Na sisi ni Aya na dalili zilizo wazi.”(5)
Kumtii Ulul-Amri
Aya ya 59 ya Surat al-Nisa, inayojulikana kama Aya ya Utii au Ulul-Amri, inawaamuru Waumini kumtii Mwenyezi Mungu, Mtume wa mwisho na Ulul-Amri, ambao wana mamlaka ya Mwenyezi Mungu katika kuendesha jamii. Imam Sadiq, katika kufasiri Aya hii, anamueleza Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake) kuwa ndiye mfano halisi wa waongozaji wa jamii na mwenye mamlaka ya Mwenyezi Mungu katika kuendesha Umma na kufafanua dini.
Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) alisema kuhusu kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Aya ya 59 ya Surat al-Nisa: «اطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ؛» “Mtiini Mwenyezi Mungu! Na mtiini Mtume wa Mwenyezi Mungu na Ulul-Amri.” Akasema: “Imeteremshwa kuhusu Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake).”(6)
Aya ya 65 ya Surat al-Nisa inaashiria umuhimu wa kukubali hukumu ya Mtume wa mwisho na imetajwa kuwa ni kipimo cha imani ya kweli. Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), katika kufasiri Aya hii, alichukulia kumfuata Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake) kuwa ni mwendelezo wa kumtii Mwenyezi Mungu na Mtume Wake.
Imepokelewa kutoka kwa Abdullah Najashi kwamba nilimuuliza Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) kuhusu Aya ya 65 ya Surat al-Nisa. Akasema:
«فَلا وَ رَبِّک لا یُؤمِنُونَ حَتَّى یحَکِّمُوک فِیمَا شَجَرَ بَینَهُمْ ثُمَّ لا یجِدُوا فِی أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَیتَ وَ یسَلِّمُوا تَسْلِیماً؛» “Basi, naapa kwa Mola wako, hawataamini mpaka wakufanye wewe kuwa hakimu katika yale yanayozuka baina yao, kisha wasipate katika nafsi zao uzito kutokana na hukumu uliyotoa, na wajisalimishe kikamilifu.” Makusudio yake ni Imam Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake).”(7)
Katika Aya ya 238 ya Surat al-Baqarah, imesisitizwa umuhimu wa kuhifadhi Swala, hasa Swala ya kati. Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) anasisitiza kwamba Swala kwa njia ya ishara inamrejelea Mtume na familia yake tukufu, na Swala ya kati inamwakilisha Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake).
Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) amesema kuhusu Aya ya 238 ya Surat al-Baqarah: «حافِظوا عَلَى الصَّلَواتِ و الصَّلاهِ الوُسطَى و قوموا لِلَّهِ قانِتِینَ؛» “Zilindeni Swala na Swala ya kati, na simameni kwa ajili ya Mwenyezi Mungu kwa unyenyekevu.” Akasema: “Swala ni Mtume wa Mwenyezi Mungu, Amirul Mu’uminin, Fatima, Hassan na Hussein (amani iwe juu yao); Swala ya kati ni Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake); ‘simameni kwa ajili ya Mwenyezi Mungu kwa unyenyekevu’ maana yake ni simameni katika njia ya kutii Maimamu (amani iwe juu yao).”(8)
Ahadi ya Mwenyezi Mungu
Aya ya 40 ya Surat al-Baqarah inaashiria ahadi na agano, jambo linaloonesha umuhimu wa kushikamana na uaminifu. Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), katika kufasiri Aya hii, ameieleza ahadi ya Mwenyezi Mungu hapa ni kuwa mwaminifu kwa Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake).
Sama’ah bin Mihran amepokea kutoka kwa Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) kuhusu Aya ya 40 ya Surat al-Baqarah: «أوفوا بِعَهدی أوفِ بِعَهدِکُم؛» “Timizeni ahadi Yangu, Nami Nitatimiza ahadi yenu.” Niliuliza.
Akasema: “Timizeni ahadi Yangu; yaani kuwa waaminifu kwa Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali, ambayo imefaradhishwa na Mwenyezi Mungu, ‘ili Nitimize ahadi yenu’ na Nitawathibitishia Pepo.”(9)
Aya ya 81 ya Surat Aal-Imran inaashiria agano la Mitume na Mwenyezi Mungu kwamba wakati wowote Mtume anapokuja na ishara na vitabu vipya, Mitume waliotangulia humsaidia. Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake) daima alikuwa msaidizi wa Mtume na mtetezi wa dini. Imam Sadiq katika kufasiri Aya hii ameeleza nafasi muhimu ya Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake) katika kumsaidia Mtume wa mwisho.
Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), katika kufasiri Aya ya 81 ya Surat Aal-Imran: «و إذ أخَذَ اللهُ میثاقَ النَّبیّینَ لَما آتَیتُکُم مِن کِتابٍ و حِکمَهٍ ثُمَّ جاءَکُم رَسولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَکُم لَتُؤمِنُنَّ بِهِ و لَتَنصُرُنَّهُ؛» “Na pale Mwenyezi Mungu alipochukua ahadi kwa mitume kwamba: ‘Nimewapa Kitabu na hekima, kisha akawajieni Mtume anayethibitisha yale yaliyo pamoja nanyi, basi lazima mumwamini na mumsaidie.’”
Akasema: “Tangu wakati wa Adam (amani ya Allah iwe juu yake) hadi sasa, Mwenyezi Mungu hakumtuma Mtume yeyote isipokuwa kwamba atarudi duniani na kumsaidia Mtume Mtukufu (amani ya Allah na familia yake iwe juu yake) na Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake). Kwa hiyo, tafsiri ya ‘lazima mumwamini’ ni kwamba lazima mumwamini Mtume (amani ya Allah iwe juu yake na familia yake), na ‘lazima mumsaidie’ maana yake ni kumsaidia Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake).”(10)
Aya ya 143 ya Surat al-Baqarah inaashiria umuhimu wa Umma wa wastani na wenye usawa, na inaeleza nafasi yao ya kuongoza na kuwa mashahidi miongoni mwa Umma nyingine. Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), katika kueleza Aya hii, amesema kwamba Umma wa kati una nafasi ya kuwa mashahidi na hoja ya Mwenyezi Mungu juu ya watu wengine. Amewataja Ahlul-Bait kuwa mfano wa Umma huu.
Imepokelewa kutoka kwa Buraid al-Ijli kwamba nilimuuliza Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) kuhusu Aya ya 143 ya Surat al-Baqarah: «و کَذلِکَ جَعَلنٰاکُم أُمَّهً وَسَطاً لِتَکونوا شُهَدٰاءَ عَلَی النّٰاسِ و یَکونَ الرَّسولُ عَلَیکُمْ شَهیداً؛» “Na hivyo Tumewafanya kuwa Umma wa kati ili muwe mashahidi juu ya watu, na Mtume awe shahidi juu yenu.” Niliuliza; akasema: “Sisi ndio Umma wa kati, na sisi ndio mashahidi wa Mwenyezi Mungu juu ya viumbe Wake na hoja Yake duniani.”(11)
Urahisi na wema
Katika riwaya kutoka kwa Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), maana ya “Yusr” katika Aya ya 185 ya Surat al-Baqarah imetajwa kuwa ni Wilaya na kumfuata Amirul Mu’uminin (amani ya Allah iwe juu yake). Kwa sababu njia ya uongofu, kumwabudu Mwenyezi Mungu na kukubali Wilaya ya Ahlul-Bait huleta urahisi katika dini na maisha, wakati kujitenga na mhimili huu huleta ugumu na taabu.
Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) kuhusu kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Aya ya 185 ya Surat al-Baqarah: «یُریدُ اللهُ بِکُمُ الیُسرَ و لا یُریدُ بِکُمُ العُسرَ؛» “Mwenyezi Mungu Anakutakieni urahisi, wala Hakutakieni ugumu.”
Akasema: “Hiyo ‘Yusr’ (urahisi) ni Amirul Mu’uminin Ali bin Abi Talib (amani ya Allah iwe juu yake).”(12)
Aya ya 89 ya Surat al-Naml inaashiria amali njema, ambayo imefasiriwa kuwa ni kukubali Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake). Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), katika kufasiri Aya hii kutokana na kauli ya Bwana wa Wacha Mungu, katika Qur’ani, “Hasana” inamaanisha kumjua na kumpenda Ahlul-Bait, na “Sayyi’a” inamaanisha kukataa Wilaya na kuwachukia Ahlul-Bait.
Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) amepokea kutoka kwa baba yake mtukufu, Imam Muhammad Baqir (amani ya Allah iwe juu yake), kwamba siku moja Abu Abdullah al-Jadali alimwendea Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake).
Akamwambia: “Ewe Abu Abdullah! Je, unataka nikujulishe maana ya kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu Anayesema: «مَن جاءَ بِالحَسَنَهِ فَلَهُ خَیرٌ مِنها وَ هُم مِن فَزَعٍ یَومَئِذٍ آمِنونَ؛» ‘Mwenye kuleta wema atapata lililo bora kuliko wema huo, na wao siku hiyo watakuwa salama kutokana na hofu; وَ مَن جاءَ بِالسَّیِّئَهِ فَکُبَّت وُجوهُهُم فِی النَارِ هَل تُجزَونَ إِلَا ما کُنتُم تَعمَلُونَ؛ Na mwenye kuleta uovu, nyuso zao zitaporomoshwa motoni, na wataambiwa: Je, mnalipwa isipokuwa kwa yale mliyokuwa mkifanya?’” Abu Abdullah al-Jadali akasema: “Ndiyo, Ewe Amirul Mu’uminin! Nimejitoa mhanga kwa ajili yako.”
Kisha akasema: “Hasana (amali njema) ni kuijua Wilaya na kuwapenda sisi Ahlul-Bait; na Sayyi’a (amali mbaya) ni kukataa Wilaya na kutuchukia sisi Ahlul-Bait.”(13)
Amali njema
Katika Aya ya 10 ya Surat Fatwir, Mwenyezi Mungu anaashiria uwezo na utukufu Wake, na anaweka mkazo katika amali njema kama mojawapo ya sifa muhimu. Katika tafsiri, Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake) ni miongoni mwa mifano ya juu kabisa ya amali njema, kwa sababu kumtii na kumfuata Imam akiwa kiongozi mwenye uadilifu zaidi na imani zaidi ni katika njia ya kumcha Mwenyezi Mungu na kutekeleza dini.
Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) kuhusu Aya ya 10 ya Surat Fatir: «إلَیهِ یَصعَدُ الکَلِمُ الطَّیِّبُ و العَمَلُ الصّٰالِحُ یَرفَعُهُ؛» “Maneno mazuri hupanda Kwake, na amali njema huyainua.”
Akasema: “Amali njema ni Wilaya yetu sisi Ahlul-Bait. Kwa hiyo, yeyote asiyekubali Wilaya yetu, Mwenyezi Mungu Hainui amali yoyote yake.”(14)
Kukataa Wilaya
Aya ya 48 ya Surat al-Nisa inarejelea msamaha wa madhambi isipokuwa ushirikina. Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), katika kufasiri Aya hii, alisisitiza umuhimu wa kukubali Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake), na akaichukulia kuwa sawa na kujiepusha na ushirikina.
Imepokelewa kutoka kwa Abdulrahman bin Kathir, miongoni mwa wapokezi wa hadithi wa Kishia na masahaba wa Sadiq wa Ahlul-Bait wa Muhammad (amani ya Allah iwe juu yake), kwamba: “Nilikwenda Hijja pamoja na Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake). Njiani, Imam alipanda juu ya mlima na kuwaangalia watu waliokusanyika, kisha akasema: ‘Kelele ni nyingi kiasi gani, lakini mahujaji ni wachache!’ Daud al-Raqi akasema: ‘Ewe mwana wa Mtume wa Mwenyezi Mungu! Je, Mwenyezi Mungu Atakubali dua ya mkusanyiko huu?’
Imam akasema: ‘Ole wako ewe Abu Sulayman! «إنَّ اللهَ لا یَغفِرُ أن یُشرَک بِهِ؛» “Hakika Mwenyezi Mungu Hamsamehi anayemshirikisha,” na mwenye kukataa Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake) ni kama mwabudu sanamu.’”(15)
Kwa mujibu wa Aya ya 162 ya Surat Aal-Imran, wale ambao hawaamini katika Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake) ni kama makafiri ambao wananyimwa rehema ya Mwenyezi Mungu. Mwenyezi Mungu katika Qur’ani anawaita watu kufuata Wilaya ya Ahlul-Bait (amani iwe juu yao), na kukataa Wilaya hii kunaweza kusababisha ghadhabu ya Mwenyezi Mungu na hasara ya dunia na Akhera.
Imam Ja’far Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) amesema: Mwenyezi Mungu katika kufasiri Aya ya 162 ya Surat Aal-Imran: «کَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللهِ إِلَى قَولِهِ المَصِیرُ؛» “Kama yule aliyerejea na ghadhabu kutoka kwa Mwenyezi Mungu mpaka kwenye mwisho.” Akasema: “Naapa kwa Mwenyezi Mungu, hii inawahusu wale waliokataa haki ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake) na Maimamu kutoka Ahlul-Bait (amani iwe juu yao), na hawakuitambua haki yao, kwa sababu hiyo wakapatwa na ghadhabu ya Mwenyezi Mungu Mtukufu.”(16)
Aya ya 81 ya Surat al-Baqarah inaonya kwamba kupotoka kwa makusudi kutoka katika njia ya haki na kujaza nafsi kwa maovu humpeleka mtu kwenye ghadhabu na adhabu ya Mwenyezi Mungu. Kukataa Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake) pia ni miongoni mwa mifano ya upotovu huu unaopelekea kwenye maangamizi.
Imepokelewa kutoka kwa Abu Hamza kwamba Imam Baqir au Imam Sadiq (amani iwe juu yao) kuhusu Aya ya 81 ya Surat al-Baqarah: «بَلى مَن کَسَبَ سَیِّئَهً و أحاطَت بِهِ خَطیئَتُهُ؛» “Naam, mwenye kupata dhambi na kosa lake likamzunguka.” Akasema: “Wanapokataa Uimamu wa Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake), «فَأولئِکَ أصحابُ النّارِ هُم فیها خالِدونَ؛» basi hao ndio watu wa Motoni na humo watadumu.” (17)
Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake), katika kufasiri Aya ya 167 ya Surat al-Baqarah, anaashiria athari ya kukataa Wilaya ya Amirul Mu’uminin Ali (amani ya Allah iwe juu yake), na anaunganisha matokeo yake na moto wa Jahannam, huku akionya kuhusu madhara ya kuipuuzia.
Mansur bin Hazim amepokea kwamba nilimwambia Imam Sadiq (amani ya Allah iwe juu yake) kuhusu kauli ya Mwenyezi Mungu katika Aya ya 167 ya Surat al-Baqarah Anayesema:
«و ما هُم بِخارِجینَ مِنَ النّارِ؛» “Nao hawatatoka Motoni.” Nani wanaokusudiwa? Akasema: “Maadui wa Amirul Mu’uminin Ali; hao ndio watakaodumu Motoni milele, milele na zama baada ya zama.”(18)
Vyanzo
1. Tafsir Qummi, juzuu ya 1, ukurasa wa 28
2. Bihar al-Anwar, juzuu ya 35, ukurasa wa 402
3. Tafsir al-Ayyashi, juzuu ya 1, ukurasa wa 285
4. Tafsir al-Ayyashi, juzuu ya 1, ukurasa wa 196
5. Al-Tawil al-Ayat al-Zahirah, juzuu ya 1, ukurasa wa 21
6. Tafsir al-Ayyashi, juzuu ya 1, ukurasa wa 249
7. Basa’ir al-Darajat, juzuu ya 1, ukurasa wa 520
8. Tafsir al-Ayyashi, juzuu ya 1, ukurasa wa 128
9. Tafsir al-Ayyashi, juzuu ya 1, ukurasa wa 42
10. Tafsir Qummi, juzuu ya 1, ukurasa wa 25
11. Basa’ir al-Darajat, juzuu ya 1, ukurasa wa 63
12. Tafsir Furat al-Kufi, juzuu ya 1, ukurasa wa 62
13. Tafsir Nur al-Thaqalayn, juzuu ya 4, ukurasa wa 103 / Usul al-Kafi, juzuu ya 1, ukurasa wa 185
14. Usul al-Kafi, juzuu ya 1, ukurasa wa 430
15. Basa’ir al-Darajat, juzuu ya 1, ukurasa wa 358
16. Tafsir al-Ayyashi, juzuu ya 1, ukurasa wa 205
17. Usul al-Kafi, juzuu ya 1, ukurasa wa 429
18. Tafsir al-Ayyashi, juzuu ya 1, ukurasa wa 73
