Malezi ya Mtume Mtukufu (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) chini ya uangalizi wa Bwana Abdulmuttalib yalikuwa na athari kubwa katika utu wake na yakawa hatua muhimu katika maisha yake. Abdulmuttalib alikuwa na mapenzi maalumu kwa Mtume na akaandaa mazingira ya kukua na kulelewa kwake.
Amirul Muuminiin (Amani iwe juu yake) pia alimwona babu yake Abdulmuttalib kuwa mtu mwenye imani, ambaye alikuwa na nafasi muhimu katika kueneza maadili mema katika kabila lake.
Mlezi wa Mtume
Babu mtukufu wa Mtume wa Uislamu, Abdulmuttalib bin Hashim, alikuwa miongoni mwa watu mashuhuri na wenye kuheshimiwa wa Quraysh huko Makka. Hakuwa tu kiongozi wa kabila la Quraysh, bali pia alikuwa msimamizi wa mambo ya Kaaba. Baada ya kufariki kwa baba wa Mtume Mkuu, Bwana Abdullah, Abdulmuttalib alichukua jukumu la kumlea Hazrat Muhammad (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) na akamtunza kwa upendo na uangalizi maalumu. Kipindi hiki cha maisha ya Mtume wa Allah kiliambatana na msaada na uangalizi wa Abdulmuttalib, hadi alipofariki dunia katika mwaka wa nane wa umri wa Mtume Mtukufu, tarehe kumi Rabiul-Awwal, miaka 45 kabla ya Hijra. (1)
Unabii na Bwana Abdulmuttalib
Babu mtukufu wa Mtume wa Mwisho (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) alikuwa na mapenzi maalumu kwake. Uangalizi huu wa pekee wa Abdulmuttalib kwa Hazrat Muhammad (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) ulikuwa ishara ya ufahamu wake kuhusu nafasi maalumu ya mjukuu wake.
Ibn Abbas amesimulia:
“Kwa ajili ya Abdulmuttalib, walikuwa wakitandaza zulia chini ya kivuli cha Kaaba, na kwa heshima kwake, hakuna mtu mwingine aliyekuwa akikaa juu yake isipokuwa yeye mwenyewe. Wana wa Abdulmuttalib walikuwa wakikusanyika kuzunguka zulia hilo wakisubiri afike. Mtume wa Uislamu, ambaye wakati huo alikuwa bado mtoto, alikuwa akija na kukaa juu ya zulia hilo. Ami zake Mtume Mtukufu walikerwa na jambo hili na walitaka kumwondoa hapo. Lakini Abdulmuttalib alipoona walichokuwa wakifanya, alisema: ‘Mwache mwanangu, kwa hakika ninaapa kwa Allah kwamba yeye ana cheo kikubwa. Ninaona siku ambayo atakuwa bwana wenu. Katika paji la uso wake ninaona ishara ya uongozi wa watu.’ (2)”
Imani ya Abdulmuttalib
Katika riwaya moja, Amirul Muuminiin (Amani iwe juu yake) ametaja dini ya kumpwekesha Allah ya baba yake na babu yake mtukufu, na akawaeleza kuwa walikuwa watu wenye imani.
Asbagh bin Nubata, miongoni mwa wafuasi wa Mola wa wachamungu, amesimulia kutoka kwa Amirul Muuminiin Ali (Amani iwe juu yake) kwamba alisema:
“Naapa kwa Allah, baba yangu hakuwahi kuabudu sanamu yoyote, wala babu yangu Abdulmuttalib, wala Hashim, wala Abd Manaf.”
Akaulizwa: “Basi walikuwa wakiabudu nini?”
Akasema:
“Walishikamana na dini ya Ibrahim na walikuwa wakiswali kuelekea Kaaba.” (3)
Mwanzilishi wa Mila Njema
Katika riwaya kutoka kwa Mtume wa Allah (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) imenukuliwa kwamba Abdulmuttalib aliweka misingi ya mila tano njema katika zama za ujahili, ambazo zilithibitishwa katika Uislamu na baadhi yake zikawa sehemu ya hukumu za kidini.
Imam Swadiq (Amani iwe juu yake) amesimulia kutoka kwa Mtume wa Allah (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) kwamba alimwambia Amirul Muuminiin Ali (Amani iwe juu yake):
“…Ewe Ali! Abdulmuttalib aliweka mila tano katika zama za ujahili, ambazo Allah aliziendeleza na kuzithibitisha katika Uislamu.
Kwanza: Alikataza watoto kuwaoa wake wa baba zao, na Allah akateremsha aya ya 22 ya Suratul Nisaa kuhusu jambo hili:
«وَلا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ»
“Wala msiwaoe wanawake ambao baba zenu waliowaowa.”
Pili: Kutokana na hazina aliyokuwa ameipata, alitoa khums (sehemu ya tano) yake kama sadaka, na Allah akateremsha aya ya 41 ya Suratul Anfal kuhusu jambo hili:
«وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكينِ وَابْنِ السَّبيلِ»
“Na jueni kwamba chochote mnachokipata kuwa ngawira, basi sehemu yake ya tano ni ya Allah na Mtume, na kwa jamaa zake, mayatima, masikini na wasafiri waliokatika njia.”
Tatu: Alipochimba kisima cha Zamzam, alikifanya kuwa sehemu ya kunyweshea mahujaji, na Allah amesema katika aya ya 19 ya Suratul Tawbah:
«أَجَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَعِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ»
“Je, mnawafanya kuwanywesha mahujaji na kuimarisha Msikiti Mtukufu kuwa sawa na yule aliyemuamini Allah na Siku ya Mwisho?”
Nne: Aliweka fidia ya ngamia mia moja kwa mauaji ya mtu, na Allah akaifanya hukumu hiyo iendelee pia katika Uislamu.
Tano: Quraysh hawakuwa wameweka idadi maalumu kwa ajili ya tawafu, lakini Abdulmuttalib aliifanya iwe mizunguko saba, na Allah akaikubali katika Uislamu.
Ewe Ali! Abdulmuttalib hakupiga kura kwa kutumia masanamu wala mishale ya kubashiri, hakuabudu sanamu, hakula kutoka katika wanyama waliochinjwa kwa ajili ya sanamu (mawe ambayo Quraysh waliyaweka katika nyumba za ibada ya masanamu kwa ajili ya kuchinja), na alikuwa akisema:
“Mimi nimeshikamana na dini ya Ibrahim.” (4)
Kujivunia na Bwana Abdulmuttalib
Amirul Muuminiin Ali (Amani iwe juu yake), katika barua yake kwa Muawiya, alikumbusha ubora wa mababu zake na ushujaa pamoja na uimara wa wana wa Abdulmuttalib.
Amirul Muuminiin Ali (Amani iwe juu yake), katika kumjibu Muawiya ambaye alikuwa amesema: “Sisi sote ni wana wa Abd Manaf,” alisema:
“Lakini kuhusu kauli yako kwamba sisi sote ni wana wa Abd Manaf, ndiyo, ni kweli! Lakini kamwe Umayya hatakuwa kama Hashim, wala Harb hatakuwa kama Abdulmuttalib, wala Abu Sufyan hatakuwa kama Abu Talib; na kamwe wahajiri hawatakuwa sawa na wale walioachiliwa baada ya kutekwa.” (5)
Kisha Amirul Muuminiin Ali (Amani iwe juu yake), akisisitiza juu ya ushujaa wa mababu zake, alimwandikia Muawiya:
“Ni wapi umeona wana wa Abdulmuttalib wakikimbia kutoka kwa adui na kuogopa upanga?” (6)
Kilio cha Mtume
Bwana Abdulmuttalib alifariki huko Makka akiwa na umri wa miaka 82 (na kwa mujibu wa riwaya nyingine miaka 110). Tukio hili lilitokea tarehe kumi Rabiul-Awwal, mwaka wa 45 kabla ya Hijra. Wakati wa kufariki kwa Abdulmuttalib, Mtume Mtukufu (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) alikuwa na umri wa miaka minane tu.
Mtume wa Mwisho (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) aliathirika sana na kifo cha babu yake na akalia nyuma ya jeneza lake. Ummu Ayman, aliyekuwa mlezi wa Mtume wa Allah, amesimulia kwamba Mtume wa Allah (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) siku hiyo alikuwa akimwaga machozi mengi.
Kilio hiki kilionyesha kina cha mapenzi na heshima ya Mtume wa Allah (Swala na salamu za Allah ziwe juu yake na Ahlul-Bayt wake) kwa babu yake mtukufu Abdulmuttalib. (7)
Marejeo
1. Al-Sirah al-Nabawiyyah, Juzuu ya 1, Ukurasa wa 169
2. Bihar al-Anwar, Juzuu ya 15, Ukurasa wa 142 / Usul al-Kafi, Juzuu ya 1, Ukurasa wa 448
3. Bihar al-Anwar, Juzuu ya 15, Ukurasa wa 144
4. Bihar al-Anwar, Juzuu ya 74, Ukurasa wa 46
5. Barua ya 17 ya Nahj al-Balagha
6. Barua ya 28 ya Nahj al-Balagha
7. Al-Tabaqat al-Kubra, Juzuu ya 1, Ukurasa wa 94
