Rajaz ni aina ya ushairi ambao mashujaa na wapiganaji walikuwa wakiusoma mwanzoni mwa mapambano. Siku ya Ashura pia, masahaba wa Imam Hussein (amani iwe juu yake) pamoja na Imam mwenyewe waliingia vitani huku wakisoma mashairi ya rajaz ambayo yamenukuliwa katika vitabu vya maqtal.
Mashairi hayo ya rajaz, pamoja na kuimarisha moyo wa masahaba, yalidhihirisha kudhulumiwa kwa haki na nafasi ya Kiungu ya Imam. Pia yalionyesha kwa mtindo wa kishujaa uhusiano wa uaminifu kwa misingi ya Mwenyezi Mungu na maadili ya Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake).
Kwa Nini Kusoma Rajaz?
Matumizi ya kwanza na makubwa zaidi ya rajaz katika medani za vita yalikuwa kumtambulisha mpiganaji kwa mpinzani aliyekuwa mbele yake na pia kwa jeshi la adui.
Matumizi ya pili ya rajaz yalikuwa kueleza nasaba na heshima ya mpiganaji, ambayo kwayo alijisifu na kujivunia mbele ya adui.
Alasiri ya siku ya Ashura, Imam Hussein (amani iwe juu yake) aliwaaga Ahlul Baiti wake na kuelekea katika medani ya vita. Alikuwa akisoma rajaz ndefu yenye nguvu na uthabiti huku akipigana.
Kufafanua Kambi ya Ukafiri
Imam Hussein (amani iwe juu yake), katika mashairi yake ya rajaz, alizungumzia ushujaa wa Ahlul Baiti na uadui usio wa haki dhidi ya Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake) na wanawe. Kwa kufanya hivyo, alionyesha mwendelezo wa njia ya Ashura na harakati ya kutafuta haki na uadilifu wa Amirul Muuminiin.
Siku ya Ashura, kabla ya kuingia katika medani ya vita, Imam Hussein (amani iwe juu yake) alisema:
“Kundi hili limeelekea katika ukafiri na limeipa mgongo thawabu ya Mola Mlezi wa walimwengu. Kabla ya hapa, baba yangu Ali (amani iwe juu yake) na ndugu yangu Hassan (amani iwe juu yake), wale vielelezo vikubwa vya utukufu na ukarimu, walikuwa walengwa wa chuki yao. Na sasa pia, kwa chuki na uadui, wameamua kunishambulia.
Ole wao watu hawa duni ambao wamekusanya jeshi lao ili kukabiliana na Ahlul Baiti wa Mtume wa Mwisho. Wamefungamana pamoja ili kumwaga damu yangu kwa ajili ya kupata radhi ya watu wawili waovu. Katika njia hii, kwa ajili ya kumridhisha Ubaidullah, mwana wa mwanamke muovu, hawakuwa na tahadhari wala hofu yoyote ya ghadhabu ya Mwenyezi Mungu. Umar bin Sa’d pia kwa dhuluma alinifanya kuwa shabaha ya wanajeshi wake; jeshi lililomiminika kutoka kila upande kama mafuriko.”
Kujivunia Nasaba
Katika sehemu ya rajaz yake, Imam Hussein (amani iwe juu yake) alizungumzia nafasi tukufu ya Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake), akimtambulisha kuwa mrithi wa Manabii, shujaa wa vita na mwenzi wa Mtume wa Mwisho katika nyakati ngumu zaidi. Pia, kwa kukumbusha uhusiano wake wa kifamilia na ukaribu wake na Mtume wa Mwenyezi Mungu na Hazrat Fatima Zahra (amani iwe juu yake), alisisitiza utukufu wa nasaba yake.
Imam Hussein (amani iwe juu yake) alisema:
“Sina kosa lolote isipokuwa kujivunia nuru ya nyota mbili za Farqad, nyota zinazotumika kuongoza njia usiku. Mmoja wao ni Amirul Muuminiin Ali (amani iwe juu yake), yule mtu mwema baada ya Mtume Mtukufu (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake), na mwingine ni Mtume wa Mwisho mwenyewe, ambaye ni kutoka Quraysh na mwenye nasaba ya Quraysh.
Wateule wa Mwenyezi Mungu miongoni mwa waja ni baba na mama yangu, nami ni mtoto wa watukufu hao wawili, kana kwamba ni fedha iliyotokana na kiini cha dhahabu. Mimi ni fedha na mwana wa vito viwili safi. Mama yangu ni Hazrat Fatima Zahra (amani iwe juu yake), na baba yangu ni mrithi wa Manabii na bwana wa majini na wanadamu.
Yeye ndiye aliyeandika historia ya ushujaa katika vita vya Badr, Uhud na Hunain na kuwashinda mashujaa. Katika Vita vya Uhud, kwa ushujaa wake alituliza nyoyo, akalishinda jeshi la adui, na katika Vita vya Ahzab, ushindi wa Makka na medani nyingine alikuwa msaada wa waumini.
Yeye ndiye mshindi wa Khaybar, aliyepiga moyo wa adui kwa upanga wake wenye makali mawili na kuvunja safu zao. Huyu ndiye mtu mkubwa aliyeyaangamiza majeshi ya adui katika njia ya Mwenyezi Mungu, wale waliokuwa wamekusanyika Hunain kwa ajili ya kulipiza kisasi.
Lakini Umma huu usio na shukrani ulifanya nini kwa vizazi hivi viwili? Kizazi kitukufu cha Mtume (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake), na familia ya Amirul Muuminiin Ali (amani iwe juu yake), yule shujaa wa medani za vita.
Ni nani mwenye ami kama Ja’far? Ja’far ambaye Mwenyezi Mungu alimpa mbawa mbili. Ni nani mwenye babu kama Mtume wa Mwisho na mkubwa kama Amirul Muuminiin Ali (amani iwe juu yake)? Mimi ni mwana wa vielelezo hivyo viwili vya ubinadamu.
Baba yangu ni kama jua, mama yangu ni kama mwezi, nami ni nyota iliyozaliwa kutokana na nuru ya mwezi na jua. Babu yangu ni Mtume wa Mwenyezi Mungu, taa ya uongofu wa wanadamu. Baba yangu mtukufu ndiye aliyesimama imara katika viapo vyote viwili vya uaminifu.”
Kujivunia na Amirul Muuminiin
Katika sehemu nyingine ya rajaz yake, Imam Hussein (amani iwe juu yake), alipokuwa akimsifu Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake), alimtaja kuwa simba shujaa katika medani ya vita na urithi wenye thamani wa Ahlul Baiti. Pia alisisitiza nafasi ya Ahlul Baiti katika kuwaongoza watu na nafasi ya juu ya Mashia yao mbele ya Mwenyezi Mungu.
Imam Hussein (amani iwe juu yake) alipaza sauti katika medani ya vita akisema:
“Amirul Muuminiin Ali (amani iwe juu yake) alikuwa shujaa na hodari, jasiri, mtukufu, mkarimu na mwenye nguvu. Yeye ni kamba imara ya dini; ndiye Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake), mwenye Hawdh al-Kawthar na aliyeswali akielekea Qibla mbili.
Tangu akiwa na umri wa miaka saba, alikuwa akiabudu pamoja na Mtume wa Mwenyezi Mungu (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake), wakati ambapo duniani hapakuwa na mtu mwingine anayeswali isipokuwa wao wawili. Tangu alipofungua macho yake duniani, aliipa mgongo miungu ya sanamu na hakuwahi hata mara moja kusujudu sanamu pamoja na Quraysh.
Katika wakati ambapo Quraysh wote walikuwa wakishughulika na ibada ya masanamu, yeye akiwa katika ujana wake wa mapema na wa nguvu, alikuwa akimwabudu Mwenyezi Mungu Mmoja pekee.
Baba yangu alikuwa simba wa msitu wa ushujaa; alikuwa akishika mkuki na kupiga mapigo mazito kila upande. Hatua zake zilikuwa zenye uthabiti kama za simba, lakini maadui wenye chuki waliwapeleka wote mmoja baada ya mwingine kwenye mauti.
Mimi ni mwana wa Amirul Muuminiin Ali (amani iwe juu yake), yule mtu mwema wa ukoo wa Hashim. Nikitaka kutaja fahari zangu, inanitosha kwamba babu yangu ni Mtume wa Mwenyezi Mungu, kiumbe bora zaidi wa Mwenyezi Mungu. Sisi ni nuru za ardhi na taa za uongofu Wake.
Mama yangu, Hazrat Fatima (amani iwe juu yake), anatokana na kizazi kitukufu cha Ahmad (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake), na ami yangu Ja’far ndiye Dhu al-Janahayn, mwenye mbawa mbili. Aya za kweli za Qurani zimeteremshwa kuhusu sisi, na uongofu wa Mwenyezi Mungu unaendelea miongoni mwetu.
Wahyi wa Mwenyezi Mungu daima umetutaja kwa wema. Sisi ni amana kutoka kwa Mwenyezi Mungu kwa watu wote wa duniani, na tumedhihirisha ukweli huu katika kila hali.
Jukumu la Hawdh hiyo ni letu, na tutawanywesha wapenzi wetu kwa kikombe cha Mtume wa Mwenyezi Mungu; jambo hili haliwezi kukanushwa.
Mashia wetu ndio watu wenye heshima zaidi miongoni mwa watu, na maadui wetu Siku ya Qiyama hawatapata chochote isipokuwa hasara.”
Chanzo
Al-Manaqib, Juzuu ya 4, ukurasa wa 79.
