Abu al-Yaqdhan Ammar bin Yasir al-Anasi, maarufu kwa jina la Ammar Yasir, alikuwa mwana wa Yasir na Sumayya, mashahidi wa kwanza wa Uislamu. Aliuwawa shahidi tarehe tisa ya mwezi wa Swafar mwaka 37 Hijria katika Vita vya Swiffin, akiwa anapigana pamoja na Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake).
Baada ya shahada ya Mtume (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake), Ammar mwanzoni alikataa kuweka kiapo cha uaminifu kwa Abu Bakr kwa ajili ya kumuunga mkono Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake). Katika utawala wa Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake), alishiriki katika Vita vya Jamal na Swiffin. Shahada yake ilikuwa uthibitisho wa haki ya njia ya Bwana wa Wachamungu katika Vita vya Swiffin, kwa sababu Mtume wa Uislamu (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake) alikuwa amesema kuhusu Ammar: “Haki iko pamoja na Ammar popote alipo.”
Kaburi la Ammar liko katika mji wa Raqqa nchini Syria, karibu na kaburi la Uways al-Qarani.
Shauku ya Pepo kwa Ammar
Ammar bin Yasir, kwa kuwa na msimamo kamili pamoja na Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake), alipinga makhalifa katika suala la uongozi. Pamoja na watu kama Salman, Abu Dharr na Miqdad, alikuwa miongoni mwa nguzo kuu na watangulizi wa Ushia.
Mtume wa Mwenyezi Mungu (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake) alisema kuhusu Ammar na Masahaba wake maalumu: “Ewe Ali! Pepo inakutamani wewe, Ammar, Salman, Abu Dharr na Miqdad.” [1]
Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake) alisema kuhusu jambo hilo: “Ardhi iliumbwa kwa ajili ya watu saba ambao kwa sababu yao watu hupewa riziki, mvua hunyesha na ushindi hupatikana: Abu Dharr, Salman, Miqdad, Ammar, Hudhayfa, Abdullah bin Masud na mimi, ambaye ni Imam wao.” [2]
Kutetea Wilaya Wakati wa Shahada
Utetezi wa kishujaa wa Ammar Yasir kwa Wilaya ya Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake) katika Vita vya Swiffin ni mojawapo ya vielelezo mashuhuri zaidi vya uaminifu na ushujaa katika historia ya Uislamu. Ammar alisimama kwa moyo wake wote pamoja na Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake) na akapigania malengo yake, hadi akautoa uhai wake katika njia hiyo tukufu.
Katika siku ya tisa ya vita, Ammar bin Yasir alijeruhiwa katika uwanja wa mapambano na akauwawa shahidi. Alipoiona bendera ya Amr bin Aas katika uwanja wa vita alisema: “Naapa kwa Mwenyezi Mungu, nimepigana dhidi ya bendera hii katika vita vitatu, lakini vita hivi si vya uongofu zaidi kuliko vile vita vitatu.”
Kisha Ammar akasoma beti hizi:
“Zamani tulipigana nanyi kwa sababu ya kuteremshwa kwa Qurani, na leo tunapigana nanyi kwa ajili ya tafsiri na taawili yake sahihi; mapambano yanayotenganisha vichwa na miili na kuwatenganisha marafiki wao kwa wao, au yanayoirudisha haki katika njia yake ya asili.”
Kiu ilipomzidi Ammar, aliomba maji. Mwanamke mmoja mwenye mikono mirefu alimjia; simjui kama alikuwa na chombo kikubwa au kiriba kidogo kilichokuwa na kiasi kidogo cha maziwa. Baada ya kunywa, Ammar alisema:
“Leo Pepo iko chini ya vivuli vya mikuki. Leo nitakutana na vipenzi vyangu, yaani Muhammad (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake) na Masahaba wake. Naapa kwa Mwenyezi Mungu, hata kama wataturudisha nyuma hadi kwenye mashamba ya mitende ya Hajar, bado tuna yakini kwamba sisi tuko katika haki na wao wako katika batili.” [3]
Shahada ya Ammar na Njama ya Muawiya
Mojawapo ya njama za Muawiya katikati ya Vita vya Swiffin ilikuwa kujaribu kumtuhumu Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake) kwa shahada ya Ammar Yasir. Muawiya alijaribu kutengeneza hoja na vielelezo vya uongo ili kumwonyesha Bwana wa Wachamungu kuwa ndiye aliyesababisha tukio hilo, kwa lengo la kuharibu heshima yake mbele ya Waislamu.
Wakati wa shahada ya Ammar, Abdullah, mwana wa Amr bin Aas, alimwambia baba yake kwa huzuni: “Je, mmemuua Ammar, ilhali Mtume (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake) alisema kwamba Ammar atauawa na kundi la waasi na muuaji wake atakuwa Motoni?”
Amr akamwambia Muawiya: “Je, unasikia anachosema Abdullah?”
Muawiya akajibu: “Aliyemuua ni yule aliyemleta katika uwanja wa vita!”
Kauli hiyo ikaenea miongoni mwa watu wa Sham na hatimaye ikamfikia Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake). Imam akajibu kwa hoja thabiti:
“Ikiwa mantiki hii ni sahihi, basi Mtume (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake) ndiye atakuwa muuaji wa Hamza (amani iwe juu yake), kwa sababu alimleta katika uwanja wa Vita vya Badr!” [4]
Nafasi ya Ammar katika Maneno ya Bwana wa Wachamungu
Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake), akizungumzia masharti ya amani ya Muawiya, alimkumbuka Ammar kwa wema na kusema:
“Katika baadhi ya masharti ya amani, Muawiya alinitaka nimkabidhi kundi la Masahaba wateule na wema wa Mtume wa Mwenyezi Mungu (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake), na miongoni mwao alikuwa Ammar bin Yasir. Mwenyezi Mungu amrehemu Ammar; lakini je, mtu kama yeye anaweza kupatikana? Tulikuwa tukimwona karibu na Mtume wa Mwenyezi Mungu (rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake na Aali zake), kiasi kwamba kama watu watano miongoni mwetu wangekuwa katika mstari wa mbele, Ammar angekuwa wa sita, na kama wangekuwa wanne, angehesabiwa kuwa wa tano. Muawiya aliweka sharti katika amani hiyo kwamba awauwe na awatundike.” [5]
Muungano wa Imani na Uwepo wa Ammar
Amirul Muuminiin Ali (amani iwe juu yake) daima alisisitiza uimara wa imani ya Ammar. Abu Amr al-Kindi, mmoja wa wafuasi wa Imam Hussein (amani iwe juu yake), anasimulia kwamba siku moja walikuwa mbele ya Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake), na watu wakamwona akiwa mchangamfu na mwenye furaha. Katika hali hiyo, watu wakamwomba awaeleze kuhusu Ammar bin Yasir.
Imam alisema:
“Yeye ni mtu ambaye Mwenyezi Mungu ameichanganya imani na nyama, ngozi na nywele zake, kiasi kwamba popote anapoelekea, imani pia huenda pamoja naye. Haifai wala haiwezekani kwa moto wa Jahannamu kumvutia na kummeza.” [6]
Kuzikwa kwa Ammar na Bwana wa Wachamungu
Ammar alipouwawa shahidi katika Vita vya Swiffin, Amirul Muuminiin (amani iwe juu yake) alimswalia.
Baada ya shahada yake, Imam alisoma beti hizi karibu na mwili wake:
“Ewe mauti ambaye bila shaka utanifikia pia, niondolee maumivu, kwa kuwa umeninyang’anya marafiki zangu wote. Ninakuona ukiwatafuta marafiki zangu kwa uangalifu mkubwa, kana kwamba unawatafuta ukiwa na taa mkononi.” [7] [8]
Vyanzo
[1] Rawdhat al-Wa’idhin, Juzuu ya 2, ukurasa wa 280.
[2] Al-Khisal, Juzuu ya 2, ukurasa wa 360.
[3] Waq’at Swiffin, ukurasa wa 340.
[4] Kashf al-Ghumma fi Ma’rifat al-A’imma, Juzuu ya 1, ukurasa wa 260.
[5] Sharh al-Akhbar fi Fadha’il al-A’imma al-Athar, Juzuu ya 1, ukurasa wa 345.
[6] Al-Gharat, Juzuu ya 1, ukurasa wa 177.
[7] Ibn Sa’d, Al-Tabaqat al-Kubra, Dar Sadir, Juzuu ya 3, ukurasa wa 262.
[8] Al-Majlisi, Bihar al-Anwar, 1403 Hijria, Juzuu ya 33, ukurasa wa 19.
